Yaz aylarının geride kaldığı ,soğuk kış günlerinin yaklaştığı sonbahar aylarında birçok hastalık da pusuda bekler.Sonbaharın gelmesiyle birlikte; mevsim geçişinin ve havaların soğumasının etkisiyle,grip,öksürük,bronşit soğuk algınlıkları gibi kış hastalıklarına yakalanma riski artıyor.Bu nedenle sonbaharı sağlıklı geçirebilmek için yeterli ve dengeli beslenmek oldukça önemli hale gelmektedir.
Günlerin kısalmaya başlaması, yazdan kalma alışkanlıkla akşam yemeklerinin geç yenilmesine devam edilmesi mide ve bağırsak rahatsızlıklarına neden olabilir.Azar azar ve sık aralıklarla beslenme de bu dönemde oldukça önemlidir.Düzensiz beslenme ve uzun süreli açlıklar, kan şekerini dengesiz yükselmesi ve düşmesine neden olabileceği için yorgunluğu daha da kötü hale getirebilir. Günde 3 ana öğün, 3 ara öğün şeklinde beslenme programınızı düzenleyin.
Mevsim geçişlerinde gece yemeleri en büyük kilo kabusu olarak kabul edilmektedir.Bu nedenle gün içinde doğru ve sağlıklı beslenmeli ve vücudunuzu aç bırakmamaya gayret etmelisiniz.Ayrıca öğünlerinizde tok tutan hacmi büyük ancak kalorisi düşük besinlere yer vermelisiniz.Özellikle her besin grubundan gün içinde vücudunuza uygun miktarlarda almak bağışıklık sisteminin güçlenmesine yardımcı olur ve mevsim hastalıklarından korur.
BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİZİ GÜÇLENDİRİN
Mevsim değişikliklerinde sık rastlanabilen özellikle grip, soğuk algınlıkları gibi mevsimsel hastalıkları birçok insanda görebiliriz. Yaz aylarını geride bıraktığımız bugünlerde bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi ve vücudun kışa hazırlanması hastalıklara karşı korumada oldukça önemli. Gribal enfeksiyonları önlemek ve bu sorunun şiddetli ve uzun sürmesini engellemek için günlük beslenme programına daha fazla vitamin,mineral,antioksidan ve probiyotik ürünler yer verilmelidir.Vitamin,mineral ve antioksidan deposu olan meyve ve sebze grubuna ağırlık vermeliyiz ve günde en az 5, en fazla 8 porsiyon meyve ve sebze grubunu tüketmeliyiz.
Vitamin gruplarından antioksidan kaynağı olan A,C,E vitaminleri;minerallerden ise selenyum, magnezyum ve çinkoya ağırlık vererek antioksidan özellikleri sayesinde bağışıklık sistemimizin daha da güçlenmesine katkı sağlayabiliriz.
ANTİOKSİDAN KAYNAKLARI
- A vitamini: Karaciğer, yeşil yapraklı sebzeler, domates, brokoli, havuç, kayısı, yumurta
- C vitamini: Greyfurt, portakal, kivi, limon, çilek, maydanoz, yeşil sivri biber, karalahana, brokoli, domates, kuşburnu çayı
- E vitamini: Bitkisel yağlar, soya, yağlı tohumlar, yumurta sarısı, avokado
- Selenyum: Deniz ürünleri, böbrek, yürek ve diğer etler, kırmızıbiber, sarımsak, soğan
- Çinko: Et, karaciğer, bulgur, balık, süt, yumurta, badem içi, ceviz, elma, kuru baklagiller.
- Magnezyum: Badem, ceviz, fındık, fıstık, muz, kuru baklagiller, yeşil yapraklı sebzeler ve tahıllar.
SU İÇMEYİ İHMAL ETMEYİN!
Su sadece mevsim geçişlerinde değil her mevsimde tüketilmesi gereken en temel içecektir.Sonbaharda hava sıcaklığının azalması ile birlikte susuzluk hissi daha az yaşanabilir ve yeterli miktarda yani günde 8-10 bardak sıvı tüketimine özen gösterilmelidir. Yeterli sıvı alım, yorgunlukla baş etme ve mevsim değişikliklerine bağlı kabızlık sorununu da çözmeye yardımcı olur.Susamadan su içmek alışkanlık haline getirilmelidir.
SAĞLIKLI BESLENME ÖNERİLERİ
- Günlük beslenmede kırmızı et, tavuk, balık ve bol miktarda omega-3 yağ asidi içeren yağlı tohumlar (ceviz,fındık,badem,fıstık)mutlaka bulunmalıdır.Ayrıca haftada 2 defa somon,ton,uskumru,sardalye gibi omega-3 bakımından zengin balıklar tüketilmelidir.
- Süt, yoğurt, ayran , kefir gibi süt grubunu hem probiyotik içermesinden dolayı hemde kalsiyum içermesinden dolayı mutlaka günde 2 porsiyon tüketilmelidir.Probiyotik ürünler bağışıklık sisteminin iyi çalışması, bakterilerden korunma, besinlerin sindirimi ve emilimi için gereklidir.
- Hastalıklardan korunmak için çok fazla miktarda C vitamini içeren meyve tüketimini artırmanıza gerek yok.Günlük 300-400 gram yani 3-4 porsiyon meyve tüketimi hastalıklardan korunmak için yeterli olacaktır.
- Kış aylarında kahve, çay, kola gibi kafein içeren içecekler yerine C vitamini içeren içecekler tüketebilirsiniz. Kuşburnu çayı, rezene, yeşil çay, melisa, papatya ve ıhlamur gibi bitki çayları hem bağışıklık sisteminizi güçlendirecektir hem de kış ayları için besleyici özelliği ile ara öğünlerinizde size lezzetli bir öğün geçirmenizi sağlayacaktır.
- Fiziksel aktivitenin azaldığı sonbaharda metabolizma yavaşlamaya başlar.Metabolizma hızını korumak ve sağlıklı bir mevsim geçişi yapmak isteyenler mevsim sebzelerine ve meyvelerine sofranızda daha fazla yer vermelisiniz.Mevsimine uygun taze sebzelerle beslenmek metabolizmanızı güçlü kılar.
- Spor yapmak metabolizmanızı hızlandırır.Mevsim geçişlerine adapte olmaya çalışan vücudunuza dost olur.Her gün 30-40 dakikalık orta tempolu yürüyüşler bedenize yapacağınız en büyük iyilik olacaktır.
Mevsim geçişlerindeki beslenme düzenini gerçekten dikkat etmeliyiz, şu an ben Muğla’da yaşıyorum ve burada kış mevsimi yavaş yavaş geliyor, mevsime ayak uydurayım derken dikkatsiz beslenmeye yöneldiğimi fark ettim.